PII nədir və niyə risk yaradır?
PII (şəxsi identifikasiya məlumatı) bir şəxsi birbaşa və ya dolayısı ilə müəyyən etməyə imkan verən məlumatdır: ad və soyad, FİN, şəxsiyyət vəsiqəsinin nömrəsi, telefon, ünvan, kart nömrəsi.
Bu məlumatlar müraciət mətnlərində, zəng transkriptlərində və sənədlərdə olur. Onlar xarici bulud AI xidmətinə olduğu kimi göndərildikdə məlumatın təşkilatdan kənara çıxması riski yaranır.
Qanunvericilik nə tələb edir?
Azərbaycan Respublikasının “Fərdi məlumatlar haqqında” Qanunu fərdi məlumatların toplanması, emalı və qorunması qaydalarını müəyyən edir və məlumat sahibinə hüquqlar verir. Təşkilatlar emalın qanuni əsasını, məqsədini və təhlükəsizlik tədbirlərini təmin etməlidir.
Konkret layihədə hansı tələblərin tətbiq olunduğunu hüquqşünasla dəqiqləşdirmək lazımdır; texniki baxımdan isə ən etibarlı yol şəxsi məlumatın xarici xidmətə ümumiyyətlə çatmamasıdır.
Anonimləşdirmə necə işləyir?
Anonimləşdirici mətndəki şəxsi məlumatları adlandırılmış obyektlərin tanınması (NER) modeli ilə tapır və onları [AD_01], [FIN_01] kimi yer tutucularla əvəz edir. AI xidmətinə yalnız maskalanmış mətn göndərilir.
Cavab qayıtdıqdan sonra icazəli istifadəçilər üçün yer tutucular orijinal dəyərlərlə bərpa oluna bilər; hər bərpa audit jurnalına yazılır.
Azərbaycan dili üçün nə vacibdir?
Ümumi NER modelləri Azərbaycan adlarını, ünvan formatlarını və FİN kimi yerli identifikatorları çox vaxt tanımır. Ona görə anonimləşdirici Azərbaycan dilində və yerli sənəd formatlarında öyrədilməli və sınaqdan keçirilməlidir.
Həll təşkilatın daxilində işləməlidir. CPU serverlərində işləyən anonimləşdirici GPU infrastrukturu tələb etmədən bu şərti yerinə yetirir.